Μια σύντομη συνέντευξη που αποκαλύπτει τον μεστό τρόπο σκέψης και τη σοφία της στους μαθητές των ομίλων του Μουσικού Σχολείου Άμφισσας- Ελένη Καραΐνδρου
Η Μαρούλα Κλιάφα, σημαντική μορφή των ελληνικών γραμμάτων και της παιδικής λογοτεχνίας, παρουσιάζεται μέσα από μια αναδρομή στη ζωή και το έργο της στα Τρίκαλα. Στα 89 της χρόνια, παραμένει μια πνευματική προσωπικότητα που επέλεξε συνειδητά την επαρχία ως πηγή έμπνευσης, μακριά από τα αθηναϊκά λογοτεχνικά κέντρα.
Κύρια Σημεία της Διαδρομής της:
Προσωπική Ιστορία: Κόρη του δημάρχου Ιωάννη Μάτη και σύζυγος του Κωστή Κλιάφα (της ιστορικής βιομηχανίας αναψυκτικών), η ζωή της είναι άρρηκτα συνδεδεμένη με την ιστορία της Θεσσαλίας.
Λογοτεχνικά Έργα
- «Με λένε Αλέξη» (1975)
- «Ο δρόμος για τις επαναστάσεις» (1981)
- «Ένα δέντρο στην αυλή μας» (1984) – Ένα από τα πιο αγαπημένα της βιβλία.
- «Άγρια παιχνίδια» (1993) – Εστιάζει στη βία μεταξύ των νέων και το bullying.
- «Ο άνδρας με τη φανταστική γραβάτα» (2000)
- «Τι έγινε στο δάσος»
- «Η ιστορία ενός νεαρού gamer» – Μια πιο σύγχρονη προσέγγιση στην τεχνολογία και την απομόνωση.
Συγγραφικό Έργο: Διακρίθηκε για την καταγραφή της λαϊκής παράδοσης, των θρύλων και των παραμυθιών της Θεσσαλίας, διασώζοντας την προφορική κληρονομιά σε μια εποχή που υποτιμούνταν. Συνέγραψε Ιστορικά κείμενα και Λευκώματα και ασχολήθηκε με μεταφράσεις.
Προσφορά στον Πολιτισμό: Υπήρξε η ψυχή του Κέντρου Ιστορίας και Πολιτισμού Κλιάφα, ενός μουσειακού χώρου που αναδεικνύει την εξέλιξη της πόλης και του οικογενειακού εργοστασίου.
Η «Φωνή της Θεσσαλίας»: Σας έχουν αποδώσει αυτόν τον τίτλο. Πώς αισθάνεστε που το όνομά σας έχει ταυτιστεί τόσο στενά με την πνευματική ταυτότητα ενός ολόκληρου τόπου;
Χαίρομαι για τον τιμητικό τίτλο που μου έχουν αποδώσει αν και νομίζω πως είναι λιγάκι υπερβολικός. Απλώς προσπαθώ να κάνω καλά τη δουλειά μου.
Πώς καταφέρνει ένας συγγραφέας που εστιάζει στην «εντοπιότητα» να αγγίζει πανανθρώπινα θέματα και να αποκτά αναγνώστες σε όλη την Ελλάδα;
Με φόντο τη Θεσσαλία πραγματεύομαι θέματα κοινωνικά και ιστορικά. Κατά τη γνώμη μου το μυστικό της επιτυχίας ενός λογοτεχνικού βιβλίου στηρίζεται αφενός στη δομή του αφηγήματος που θα πρέπει να δημιουργεί στον αναγνώστη εικόνες και αφετέρου στους χαρακτήρες και στους διαλόγους που θα πρέπει να είναι πειστικοί.
Στο έργο σας συνδυάζετε τη λογοτεχνία με την ιστορική τεκμηρίωση. Πόσο δύσκολο είναι να ισορροπήσει η μυθοπλασία με την αυστηρή αλήθεια των αρχείων;
Οι ιστορίες που αφηγούμαι –συνήθως σε πρώτο πρόσωπο-είναι πάντα ιστορικά τεκμηριωμένες. Μυθοπλασία και ιστορία μπορούν κάλλιστα να σταθούν η μια πλάι στην άλλη.
Τι είναι αυτό που σας ωθεί να αναζητάτε παλιές φωτογραφίες, επιστολές και προφορικές μαρτυρίες; Φοβάστε ότι χωρίς αυτά ο σύγχρονος άνθρωπος χάνει τον προσανατολισμό του;
Ξεκίνησα τη συλλογή παλαιών φωτογραφιών για δική μου προσωπική ευχαρίστηση. Μου άρεσε να βλέπω τις αστές με τα κρινολίνα, τις καραγκούνες με τους εντυπωσιακούς κεφαλόδεσμους και τους κολίγους να οργώνουν τη γη με το αλέτρι που το έσερναν βόδια. Αργότερα με το πλούσιο φωτογραφικό υλικό που είχα συλλέξει έφτιαξα τρία λευκώματα. ‘Όσο για τις προφορικές μαρτυρίες αυτές με βοήθησαν να μπω στο κλίμα της εποχής που ήθελα να αναδείξω
Τα βιβλία σας για παιδιά δεν ωραιοποιούν πάντα την πραγματικότητα. Πιστεύετε ότι οι μικροί αναγνώστες είναι έτοιμοι να αντιμετωπίσουν τη «σκληρή» πλευρά της ιστορίας;
Τα λογοτεχνικά μου βιβλία απευθύνονται σε εφήβους. Δεν είμαι από τους συγγραφείς που ωραιοποιούν την πραγματικότητα. Αντιμετωπίζω το έφηβο αναγνώστη ως ισότιμο και επομένως δεν του κρύβω τη σκληρή πλευρά της ιστορίας.
Όλα αυτά τα χρόνια που με καλούσαν στα σχολεία κάναμε με τους μαθητές πολύ ενδιαφέρουσες συζητήσεις. Πολλές από αυτές με βοήθησαν να δω τον κόσμο με τα δικά τους μάτια.
Ως άνθρωπος των γραμμάτων, πώς βλέπετε τη σχέση των σημερινών παιδιών με το βιβλίο σε μια εποχή απόλυτης κυριαρχία της οθόνης.
Η αλήθεια είναι πως το βιβλίο δεν είναι μέσα στις πρώτες επιλογές των παιδιών. Ωστόσο σε πολλά δημόσια σχολεία οι καθηγητές με δική τους πρωτοβουλία έχουν δημιουργήσει λέσχες ανάγνωσης στις οποίες συμμετέχουν αρκετοί μαθητές.
Μέσα από τα έργα σας έχετε αναδείξει τη θέση της γυναίκας στην επαρχία. Πόσο έχει αλλάξει η μοίρα της Θεσσαλής γυναίκας από τον 20ό στον 21ο αιώνα;
Το σήμερα είναι πολύ πιο διαφορετικό από το χθες. ‘Άλλες ήταν οι ανάγκες και οι επιδιώξεις τον 20ο αιώνα και άλλες σήμερα. Οι τωρινές γυναίκες (όχι μόνο οι Θεσσαλές) έχουν επωμισθεί πολλές ευθύνες. Συνδυάζουν τα οικιακά με τη σταδιοδρομία. Είναι ενεργοί πολίτες. Πολλές πολιτεύονται. Με άλλα λόγια στέκονται επάξια πλάι στον άντρα.
Το έργο σας συχνά εστιάζει στους αδικημένους, τους πρόσφυγες ή τους ανθρώπους του μόχθου. Είναι χρέος της λογοτεχνίας να δίνει φωνή σε όσους δεν έχουν;
Η θεματολογία μου δεν είναι τόσο περιορισμένη. Στα τελευταία κυρίως μυθιστορήματά μου θίγω θέματα σύγχρονα που ταλανίζουν την κοινωνία. Για παράδειγμα στο μυθιστόρημα με τίτλο «΄Αγρια παιχνίδια» αναφέρομαι στην ψυχολογική βία που ασκούν κάποιοι μαθητές σε συμμαθητές τους. Επίσης το βιβλίο «Η ιστορία ενός νεαρού gamer» έχει για θέμα του την κακή επίδραση που έχουν τα βιντεοπαιχνίδια στους νέους. Στο τελευταίο μου μυθιστόρημα το οποίο είναι σχεδόν αυτοβιογραφικό έχω για θέμα τον εμφύλιο όπως τον έζησε ένα δεκάχρονο κορίτσι.
Τι θα θέλατε να κρατήσει ένας αναγνώστης που κλείνει το τελευταίο σας βιβλίο; Ποιο είναι το «απόσταγμα» που επιθυμείτε να κληροδοτήσετε;
Θα χαιρόμουνα αν κάποιος αναγνώστης μου έλεγε πως κάποιο βιβλίο μου του χάρισε λίγες ώρες απόλαυσης και παράλληλα τον βοήθησε να αντιμετωπίσει τη ζωή με αισιοδοξία.
Σήμερα, η Μαρούλα Κλιάφα επιλέγει τη σιωπή της δημιουργικής αποστρατείας. «Πριν από τρία χρόνια πήρα την απόφαση να παραδώσω τη σκυτάλη στους νεότερους. Δεν γράφω πια. Ό,τι είχα να πω, το είπα», εξομολογείται με μια αφοπλιστική πληρότητα. Δεν αναζητά περαιτέρω αναγνώριση. Της αρκεί που πρόσφερε το δικό της λιθαράκι στην αυτογνωσία του τόπου της.
Comments are closed